Tekamül Sırrı 9 - Jung’un Psişe anlatımı Antahkarana mı?

Psişe (Psyche), Grekçe kökenli bir kelime olup aslen "nefes", "yaşam ilkesi" ve "ruh" anlamına gelir. Günümüz psikolojisinde ve derinlik psikolojisinde ise psişe; insanın tüm bilinçli, bilinçdışı, zihinsel ve ruhsal süreçlerinin toplamından oluşan devasa yapı olarak tanımlanır.

Son konuştuğumuz Vedik anatomi ile psikolojiyi köprülersek; zihin, ego, Buddhi veya Manas bu devasa mekanizmanın birer çarkıdır; psişe ise mekanizmanın tamamıdır.

1. Psikolojide Psişe: Bütüncül Zihinsel Evren

Psikoloji biliminde psişe, sadece mantıksal düşüncelerimizden ibaret değildir. İçinde şunları barındıran canlı ve dinamik bir sistemdir:

• Bilinç: O an farkında olduğumuz alan.

• Kişisel Bilinçdışı / Bilinçaltı: Bastırdığımız arzular, unutulmuş anılar, kompleksler.

• Kollektif Bilinçdışı (Jung): İnsanlığın ortak hafızası, arketipler ve mitolojik kalıplar.

• Duygular, Dürtüler ve Fanteziler: Zihnin alt katmanlarında sürekli akan enerji.

2. Jungian Bakış: Psişenin Mimarisi

Psişe kavramını en derinlemesine işleyen analitik psikolojinin kurucusu Carl Gustav Jung olmuştur.

Jung’a göre psişe, kendi kendini dengelemeye çalışan kapalı bir enerji sistemidir.

Jungian haritada psişe şu parçaların uyumundan (veya çatışmasından) oluşur:

1. Ego: Psişenin bilinçli alanındaki küçük adası ("Ben" hissi).

2. Persona: Psişenin dış dünyaya gösterdiği maske.

3. Gölge (Shadow): Psişenin kabul etmeyip karanlıkta bıraktığı parçaları.

4. Anima / Animus: Psişedeki eril ve dişil dengeler.

5. Self (Kendilik): Psişenin bütünü, gerçek merkezi ve ulaşmaya çalıştığı nihai bütünlük.

Jung şöyle der: "Ego, psişenin sadece küçük bir parçasıdır. Egonun kendini psişenin tamamı sanması, bir adanın kendisini tüm okyanus sanmasına benzer."

3. Vedik Öğretiler Işığında Psişe Ne Demektir?

Önceki konuştuğumuz Vedik kavramlarla eşleştirdiğimizde harika bir tablo ortaya çıkar:

• Vedik gelenekteki Antahkarana (Zihin + Ego + Buddhi + Chitta'dan oluşan İç Aygıt), Batı psikolojisindeki Psişe tanımına tam olarak karşılık gelir.

• Psişe; ruhun (Atman) bu dünyada deneyim yaşamak ve idrak etmek için giydiği "ince/psişik beden" (Sukshma Sharira) yapısıdır.

• Psişe, doğumdan ölüme sürekli değişen, şekil alan, yaralanan veya şifalana bilen alandır. Atman ise psişenin ötesindeki değişmez Öz'dür.

Özetle

• Zihin (Mind): Düşünme ve veri işleme işlevi.

• Ego: Kimlik ve sahiplenme hissi.

• Bilinç: Farkındalık ışığı.

• Psişe (Psyche): Bütün bun alanı kapsayan, bilinçdışının karanlık derinliklerinden bilincin tepesine kadar uzanan insan zihninin ve ruhsallığının toplam ekosistemi.

Biliyorum belki detaylar zorlayıcı olabilir ancak bilimin zor problem diye tabir ettiği bir açmazı anlatmak da kolay olmasa gerek. Benim için en vurucu husus kadim Vedik anlatımın modern nöropsikoloji ile birebir örtüşmesi.

Demek ki tufan öncesi medeniyetlerin buldukları ve bildikleri bir şeyler vardı ve günümüze muhtemelen azı kaldı.

O zaman bize düşen aramak. Aramakla bulamayacağız belki ancak bulanların da arayanlar olduğunu bilerek inatla aramaya devam.

Sevgiyle kalın,

Kenan