Kuş Cenneti’ndeki Batık Kent - Leukai

İzmir’in Çiğli ilçesinde, bugün flamingoların ve doğanın huzur bulduğu Sasalı kıyılarında, ayaklarınızın hemen altında binlerce yıllık bir sırrın yattığını biliyor muydunuz? Bir zamanlar Ege’nin masmavi suları arasında yükselen bir ada kenti olan Leukai, nam-ı diğer 'Ak Kavaklar' şehri, bugün hem toprağın derinliklerinde hem de denizin sığ sularında keşfedilmeyi bekliyor. Bölge sakinlerinin çocukluk anılarında, diz boyu suda yürürken çarptıkları o gizemli taşlar aslında antik bir limanın rıhtımları; daldıkları o 'batıklar' ise dev imparatorlukların paylaşamadığı bir strateji merkezinin izleri. Bu yazıda, alüvyonların karaya bağladığı, kehanetlerle kazanılmış ve sularla mühürlenmiş bir antik kentin, Leukai’nin izini sürüyoruz.

İzmir Çiğli Sasalı bölgesinde yer alan antik kentin adı Leukai (Yunanca: Λεύκαι) antik kentidir.

İsmi antik Yunancada "Ak kavaklar" anlamına gelir. Bu kentle ilgili bilmeniz gereken birkaç ilginç detay şunlar:

• Konumu: Günümüzde Çiğli Sasalı'daki Doğal Yaşam Parkı'nın yakınındaki tepe ve çevresinde yer alır. Antik dönemde burası aslında bir adaydı; ancak Gediz Nehri'nin taşıdığı alüvyonlar zamanla burayı ana karaya bağlamıştır.

• Tarihçesi: M.Ö. 4. yüzyılda Pers komutanı Takhos tarafından kurulmuştur.

• Önemi: Antik dönemde stratejik bir liman kenti ve yerleşimi olarak kullanılmıştır. Günümüzde yüzeyde çok fazla görkemli yapı kalmamış olsa da, arkeolojik açıdan bölgenin en önemli noktalarından biridir.

Leukai (bugünkü adıyla Üçtepeler), sadece toprak üstünde değil, suyun altında da izleri olan bir yerleşim.

Bölgedeki insanların bahsettiği batıkların ve su altı kalıntılarının nedenleri şunlar:

1. "Ada"dan "Tepe"ye Dönüşüm

Leukai, antik dönemde aslında bir adaydı. Zamanla Gediz Nehri'nin taşıdığı alüvyonlar bu adayı ana karaya bağladı. Bu süreçte kentin eski liman yapıları, rıhtımları ve kıyıdaki bazı binaları yükselen deniz seviyesi veya kıyı çizgisinin değişimiyle suyun altında kaldı.

2. Sığ Sular ve Görünür Kalıntılar

Sasalı ve Çamaltı Tuzlası çevresindeki deniz oldukça sığdır. Özellikle lodos estiğinde veya sular çekildiğinde:

• Liman Duvarları: Antik limana ait taş bloklar ve rıhtım kalıntıları suyun hemen altında seçilebilir.

• Mendirek İzleri: Denizin içine doğru uzanan muntazam taş sıraları, çocukken oraya dalanların "yol" veya "duvar" olarak nitelendirdiği yapılardır.

3. Arkeolojik Durum

Günümüzde profesyonel bir su altı kazısı yapılmış olmasa da, yüzey araştırmaları Leukai'nin batı kısmında (denize bakan yamaçlarda) mimari parçaların suyun içine doğru devam ettiğini doğrular. Bölge halkının bahsettiği "batıklar" genellikle gemi enkazından ziyade, şehrin sular altında kalmış sahil şerididir.

Önemli Not: Bölge şu an hem arkeolojik sit alanı hem de Kuş Cenneti sınırları içinde olduğu için koruma altındadır.

Sevgiyle kal,

Kenan